Het cassettebandje is een Nederlandse vinding. De vorige maand op 94-jarige leeftijd overleden Lou Ottens bedacht het revolutionaire product in dienst van Philips. In 1963 werd de vinding voor het eerst getoond op een elektronicabeurs in Berlijn. ‘Kleiner dan een pakje sigaretten’, was de slogan die was bedacht. Dat was ook de bedoeling van Ottens geweest. Hij wilde de techniek van de bandrecorder vertalen naar een veel handzamer formaat. Hij slaagde glansrijk. Er werden meer dan 100 miljard cassettes verkocht. Voor Ottens hield het succes daarmee niet op. Hij was ook betrokken bij de uitvinding van de cd.

De betekenis van het cassettebandje voor de popmuziek is niet te onderschatten. De bandjes waren niet al te duur; voor de prijs van een single kon je met een C90 wel twee elpees opnemen. Maar voor het zover was, zat ik eerst met een Aristona-speler bij de radio om de mooiste nummers uit de hitlijsten op te nemen. Uiterst gespannen met de vingers aan de knoppen om precies op het goede moment de opname te starten. Als dat gelukt was, bleef je het hele nummer vrezen dat – o laat het alsjeblieft niet gebeuren – de presentator door het nummer heen zou praten. Want dan was het plezier er wel af.

Ik herinner me dat ik met mijn cassetterecorder een straat verderop bij een jongen die enkele klassen hoger zat wat elpees op zou nemen. Maar het kabeltje paste niet, dus stelde hij voor om gewoon tijdens het draaien van Déjà Vu van Crosby, Stills, Nash & Young het apparaat voor de luidsprekers te zetten. Toen zijn broer met kabaal de kamer binnenkwam, wist ik dat de poging hopeloos mislukt was. 

Cassettebandjes ben ik heel lang blijven gebruiken. In de aflevering Casanova met zelfmoorddeuren van deze rubriek heb ik daar al eens iets over gezegd. Ik speelde ze vooral in de auto af. Met een cassettedeck was ik uren bezig om een kant van 45 minuten op te nemen. Allereerst zocht ik naar de mooiste nummers van elpees en cd’s. En die liedjes moesten dan wel mooi op elkaar aansluiten. Dat betekende niet alles in dezelfde sfeer, juist niet eigenlijk, maar er moest wel enige logica in de volgorde zitten. Sommige punk sluit heel goed aan op bepaalde country. 

Graag had ik wat voorbeelden genoemd van wat er zoal op die bandjes stond. En hoe dat van countryrock naar pubrock ging en vervolgens naar blues, soul, cajun, paisley underground en noem maar op. Muziek met dezelfde diversiteit als het genre dat we tegenwoordig samenvatten als americana. Het ging op die bandjes van Nathan Abshire naar ZZ Top. En van Johnny Ace tot Warren Zevon. Preciezer kan ik niet zijn. Die cassettebandjes moeten ergens in de opslag liggen. Ooit zoek ik ze weer op.

Heel zorgvuldig schreef ik op wat er op zo’n bandje stond. De namen van artiesten met blauwe pen en de titels in het rood. Trouwens, bij dat opnemen van diverse bronnen (elpee, cd) was het ook nog een heel gedoe om alles zo ongeveer op hetzelfde volume op de band te krijgen. Verder was het de kunst om aan het einde van de tape nauwelijks tijd over te houden. Een nummer dat abrupt werd afgebroken mocht absoluut niet. Dus zat ik met de secondewijzer van het horloge het laatste stukje nog niet opgenomen band te timen, zodat ik een liedje uitzocht dat daar nog net op paste.

Met hetzelfde enthousiasme gingen natuurlijk veel meer mensen aan de slag. Zo ook vele artiesten. Mark Erelli, Jesse Dayton en Martin Sexton halen herinneringen op aan die tijd op albums die ze alle drie de titel Mixtape gaven. Erelli geeft af en toe concerten met louter covers. Op dit album combineert hij Phil Collins met Grateful Dead, Roy Orbison, Richard Thompson, Arcade Fire, Neko Case en anderen. En op vergelijkbare wijze speelt Jesse Dayton nummers van Jackson Browne, The Clash, Gordon Lightfoot, Dr. Feelgood, AC/DC… Geen klakkeloze versies die precies klinken als het origineel.

Martin Sexton doet gewoon eigen liedjes. Met Mixtape Of The Open Road tracht de Amerikaan de bekoring van een door vrienden samengesteld cassettebandje te brengen. Hij grasduint in andere genres en slalomt soepel om alle conventies heen.

Bij Ryan Adams loopt de magneetband op de hoes uit de cassette. Demolition. Treffend beeld, want een waardeloos album. En dat na zijn onovertroffen debuut Heartbreaker en het eveneens sterke Gold. Maar sindsdien heeft de man wel meer kapot gemaakt.

Mark Erelli – Mixtape (2018)
Jesse Dayton – Mixtape Vol. 1 (2019)
Martin Sexton – Mixtape Of The Open Road (2015)
Ryan Adams – Demolition (2002)